همه چیز درباره کویرنوردی

یکی از علاقمندی‌های بسیاری از افرادی که به دنبال گشت‌وگذار در طبیعت هستند، کویر است. در واقع کویرنوردی تجربه‌ای لذت‌بخش و جذاب است. شاید در نگاه برخی افراد کویرها مناطقی با شکل یکسان و ویژگی‌های مشابه هستند. اما از نگاه یک کویرنورد هر کویری ویژگی‌های خاص خود را داشته و جذابیت‌های متفاوتی دارد.

کویرگردی

اگر شما هم می‌خواهید اقدام به کویرنوردی کنید، بهتر است نکات مختلفی را در نظر داشته باشید. رعایت این نکات ضامن سلامتی شما و بردن لذت بیشتر از سفر است. در مقابل بی توجهی به این مسائل می‌تواند خطرآفرین باشد و کویرنوردی‌تان را به تجربه‌ای تلخ بدل کند.

نکات مهمی که در هنگام کویرنوردی باید رعایت کنید

برخی نکات وجود دارند که رعایت آن‌ها در طول سفر امری کاملاً ضروری و حیاتی‌ست. شرایط کویر باعث شده است که کویرنوردی با همه‌ی پیاده‌روی‌ها و کوهنوردی‌ها تفاوت کند. گرمای زیاد، تابش مستقیم آفتاب در طول روز، ماسه‌های موجود در زمین و … از جمله عواملی هستند که این سفر را به یک امر متفاوت بدل می‌کنند.

در ادامه نکات مهمی را که باید در نظر داشته باشید مرور می‌کنیم.

در طول ساعات گرم حرکت نکنید

ساعاتی در طول روز در کویر گرما به اوج خود می‌رسد. در این ساعات نباید راه بروید و در کویر جابجا شوید. این اصلی‌ست که جانوران ساکن کویر نیز آن را رعایت می‌کنند. در واقع بهترین زمان‌ها برای حرکت در مسیر، صبح زود و زمانی‌ست که خورشید زیاد بالا نیامده است. همچنین در هنگام غروب که خورشید در حال پایین رفتن است زمان مناسبی برای حرکت است.

می‌توان گفت ساعات ده صبح تا چهار عصر بدترین زمان برای پیاده‌روی در کویر است. همچنین اگر تجهیزات کافی دارید می‌توانید بخشی از پیاده‌روی خود را به شب موکول کنید. این مسئله زمانی امکان‌پذیر است که لوازمی همچون هدلایت، غذا، نقشه و یا راهنما دارید.

به اندازه کافی آب بنوشید

گرمای کویر باعث عرق کردن زیاد و کم شدن آب بدن می‌شود. به همین دلیل همراه داشتن آب کافی و نوشیدن مداوم آن امری مهم و ضروری‌ست. برای مثال در روزهای گرم سال نیاز است که در هر ساعت چیزی در حدود یک لیتر آب بنوشید. یا در طول فصل‌های خنک‌تر سه تا پنج لیتر آب در طول روز برایتان کافی خواهد بود.

اگر می‌خواهید در کویر به دنبال آب بگردید و از آب‌هایی که پیدا می‌کنید بنوشید، بهتر است از فیلتر تصفیه آب استفاده کنید. عدم رعایت این نکته می‌تواند شما را به مسمومیت دچار کند.

فراموش نکنید ننوشیدن آب و کم شدن آب سطح بدن می‌تواند شما را از پا در بیاورد. در واقع شما در کویر نباید منتظر بمانید تا در زمانی که احساس تشنگی می‌کنید آب بنوشید. بلکه بهتر است هر ازگاهی مقداری آب نوشیده و جلوی احساس تشنگی را بگیرید. همچنین توصیه می‌شود حتماً از نوشیدنی‌های شیرین و همچنین الکلی استفاده نکنید.

ضرورت پودر الکترولیت

عرق کردن زیاد باعث می‌شود عناصری همچون سدیم، پتاسیم، بی‌کربنات و کلراید از بدنتان خارج شوند. این در حالی‌ست که این مواد به کارکرد صحیح ارگان‌های بدنتان کمک می‌کنند. برای مثال کاهش این مواد در بدن باعث بروز حالتی به نام هیپوناتری در بدن می‌شود. این حالت می‌تواند برایتان دردسر ساز باشد.

برای جلوگیری از این حالت می‌توانید بسته‌ای پودر الکترولیت خریداری کرده و در هنگام حضور در کویر آن را در آب حل کرده و بنوشید.

مواظب گرمازدگی باشید

گرمای شدید کویر می‌تواند باعث شود تا دچار گرمازدگی شوید. عواملی همچون کم‌آبی یا هیپوناتری می‌توانند ثبب بروز گرمازدگی شوند. در کویر ممکن است دو اتفاق برایتان بیفتد. یکی از آن‌ها «سکته‌ی گرمایی» و دیگری «گرمازدگی» است. در ادامه علائم هر یک از این موارد را معرفی می‌کنیم.

علائم گرمازدگی

زمانی که گرمازده شده‌اید بدنتان به شدت عرق می‌کند. پوست بدنتان خنک و رنگ‌پریده خواهد شد. حالت تهوع و استفراغ دیگر علائمی هستند که در این زمان به شما دست خواهد داد. ضربان قلب‌تان تند و در عین حال ضعیف خواهد بود. همچنین گرمازدگی باعث گرفتگی عضلات‌تان می‌شود.

علائم سکته‌ی گرمایی

سکته‌ی گرمایی علائمی مشابه و گاهی متفاوت از گرمازدگی دارد. در هنگام سکته‌ی گرمایی برعکس گرمازدگی به هیچ عنوان عرق نمی‌کنید. همچنین پوست‌تان بر خلاف گرمازدگی قرمز، خشک و داغ خواهد بود.

ضربان قلب‌تان تند و قوی خواهد بود. در این حالت همچون شرایط گرمازدگی حالت تهوع و استفراغ به فرد دست می‌دهد. فرد مبتلا به سکته‌ی گرمایی قدرت تکان دادن عضلاتش را ندارد.

به وضعیت آب و هوا توجه کنید

توجه به وضع آب‌وهوا در کویر بسیار مهم است. در کویر گاهی بروز طوفان‌های شنی و باران‌های کوتاه مدت اما شدید می‌تواند افراد را به دردسر بیندازد. در صورت عدم آمادگی برای این شرایط ممکن است جانتان به خطر بیفتد.

اگر با طوفان مواجه شدید یادتان باشد که حتماً در کنار یک درختچه پناه گرفته و به هیچ عنوان در محل‌های کم ارتفاع نمانید. زمانی که احساس می‌کنید طوفان نزدیک است بدون وقفه گشت‌وگذارتان را رها کرده و به دنبال مکانی امن بگردید.

در چیدن کوله و انتخاب لباس دقیق باشید

تنها چیزی که شما می‌توانید همراه خود در یک کویرنوردی حرفه‌ای داشته باشید، یک کوله است. به همین دلیل نیاز است که کوله‌تان را با دقت بیشتری ببندید و تجهیزات مورد نیاز را در آن قرار دهید. داشتن لباس‌های مناسب امری ضروری و مهم است. لباس‌تان حتماً باید آستین بلند باشد. شلوارتان نیز باید بلند بوده و به شدت از پوشیدن شلوارک اجتناب کنید. اهمیت جوراب نیز کمتر از این لباس‌ها نیست و بلند بودن آن ضروری و غیرقابل چشم‌پوشی‌ست.

لباس مناسب می‌تواند شما را در برابر آفتاب سوختگی، گزش حیوانات و همچنین گیاهان رونده حفظ کند.

مراقبت حیوانات کویری باشید

حیوانات در کویر می‌توانند بیشتر از جانوران جنگل خطرناک باشند. همچنین آسیب از سوی این حیوانات در آن شرایط آب و هوایی و فاصله از شهر می‌تواند خطر بیشتری برایتان داشته باشد. یادتان باشد که در طول حرکت حواس‌تان را به جانوران مختلف و آثار و نشانه‌هایی که از سوی آن‌ها می‌بینید جمع کنید و تلاش کنید از این فضاها دوری کنید.

کویرنوردی را با توان خود هماهنگ کنید

یادتان باشد که نباید به خودتان فشار بیاورید. باید بدانید توان بدنتان چقدر است. چه میزان می‌توانید پیاده‌روی کنید. حمل چه میزان بار شما را اذیت نمی‌کند و … . توجه به این نکات به بالا رفتن کیفیت کویرنوردی و افزایش امنیت‌تان کمک می‌کند. حتماً در مسیر استراحت کنید و در صورت خستگی بیشتر طول استراحت‌تان را نیز افزایش دهید. خود را ملزم به انجام اموری که توان انجامش را ندارید نکنید.

کویرنوردی تنها ممنوع

در کویرنوردی بهتر است حتماً همراه فرد یا افرادی باشید. این افراد می‌توانند دوست، آشنا، خانواده یا یک فرد راهنما باشند. وجود فردی همراهتان هم به شما قوت قلب بیشتری می‌دهد و هم در شرایط سخت می‌تواند کمک‌کننده باشد. گاهی اوقات ممکن است فردی دچار گرمازدگی یا سکته‌ی گرمایی شده و خود آن را به خوبی درک نکند و فردی که همراه اوست علائم را تشخیص دهد.

کویر

محدوده‌ی کویرنوردی‌تان را به یک آشنا بگویید

پیش از شروع حرکت مسیری را که قرار است طی کنید یا محدوده‌ای را که بناست در آن‌جا کویرنوردی کنید مشخص کنید. این محدوده را به یکی از اقوام یا آشنایان‌تان بگویید تا در صورت بروز هر گونه مشکل یا بی‌خبری طولانی مدت از شما بتوانند به کمک‌تان بشتابند.

لوازم ضروری کویرنوردی

هر سفر و هر پیاده‌روی‌ای نیاز به انواع خاصی از تجهیزات دارد. برای مثال تجهیزات کوهنوردی با تجهیزاتی که شما در کویرنوردی به آن‌ها نیاز دارید تفاوت دارد. لذا بهتر است بدانید برای کویرنوردی استاندارد و عاقلانه به چه لوازم و مایحتاجی نیاز دارید. در ادامه این موارد را به شما معرفی می‌کنیم.

آب و غذای کافی

یکی از چیزهایی که باید به مقدار کافی با خود حمل کنید آب و غذاست. دقت کنید، کافی. نه زیاد و نه کم. حمل آب و غذای زیاد می‌تواند سبب خستگی‌تان شود و مقدار کم آن نیز می‌تواند باعث به خطر افتادن جانتان شود. غذاهایی که با خود می‌برید نباید فاسد‌شدنی باشند و بتوانند در گرمای زیاد دوام بیاورند. همچنین همراه داشتن فیلتر آب نکته‌ای‌ست که در صورت نیاز به استفاده از آب‌های موجود در کویر به شما کمک می‌کند.

از پوست خود حفاظت کنید

از دیگر چیزهایی که باید با خود ببرید، کرم ضد آفتاب است. استفاده از این کرم از پوستتان حفاظت خواهد کرد. یادتان باشد که SPF کرم مورد نظر باید بالای 30 باشد. همچنین برای حفظ سلامت پوست لب خود و جلوگیری از خشکی و ترک خوردن آن از بالم لب استفاده کنید. داشتن کلاه لبه‌دار دیگر موردی‌ست که محافظ شما در برابر تابش شدید آفتاب است.

لباس مناسب کویرنوردی

بهتر است برای رفتن به کویر لباس‌های مناسبی بپوشید. این لباس‌ها شامل موارد مختلفی می‌شوند که در سطرهای بعد آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

یکی از لباس‌های مناسب و مهم برای کویرنوردی تی‌شرت است. البته نه هر تی‌شرتی. تی‌شرتی که در کویر می‌پوشید باید گشاد باشد. همچنین آستین بلند بوده و وزن آن نیز سبک باشد. همان‌طور که گفتیم پوشیدن شلوار بلند نیز امری ضروری‌ست.

همراه داشتن یک ژاکت خالی از لطف نیست و به شما اطمینان می‌دهد که در صورت سرد شدن هوا اتفاقی برایتان نخواهد افتاد. البته این را هم یادتان باشد که کویر محلی نیست که در آن هیچ وقت باران نیاید. به همین علت حتماً پانچو نیز همراهتان داشته باشید.

در کویر سعی کنید حتماً از جوراب‌های نخی استفاده کنید. به هیچ عنوان جوراب پنبه‌ای نپوشید. چرا که عرق کردن باعث خیش شدن این جوراب‌ها و آزار پاهایتان و سخت شدن راه رفتن خواهد شد. داشتن چند دستمال سر نیز ضامن حفاظت از سر و گردنتان در برابر عوامل مختلفی همچون نفوذ گرد و خاک، آفتاب سوختگی و … خواهد بود.

کفش مخصوص کویرنوردی

برای رفتن به کویر بهتر است کفش‌های مخصوصی بپوشید. کفش کویر سبک بوده و بهتر است از جنس GORE-TEX باشد. کفش‌های گورتکس به پا اجازه‌ی تنفس داده و در مقابل اجازه‌ی ورودی رطوبت از بیرون به داخل کفش را نمی‌دهند.

هدلایت

داشتن هدلایت لزوماً به این معنا نیست که شما قصد شب‌مانی در کویر را دارید یا می‌خواهید طول شب را کویرنوردی کنید. گاهی اوقات که تغییر در برنامه‌ها باعث می‌شود در روشنایی روز به مقصد نرسید، داشتن هدلایت می‌تواند به شما کمک کند تا در طول شب بتوانید به مسیرتان ادامه دهید.

نکاتی که در این مقاله طرح شد، توصیه‌هایی برای بردن لذت بیشتر از سفر نبود. بلکه این‌ها ضروریاتی هستند که بدون توجه به هر یک از آن‌ها ممکن است سلامت جسم و حتی جانتان به خطر بیفتد. سعی کنید تمام این موارد را به خاطر بسپارید و خطرهای کویر را دست کم نگیرید.