جواب چند سؤال پیرامون قبله در شرایط خاص

شما ممکن است در سفری به طبیعت و به دور از داشتن ابزار و امکانات لازم، امکان تشخیص قبله را نداشته اید و یا در مکانی زمان کافی جهت یافتن جهت صحیح قبله نبوده و یا از شخصی پرسیده اید و بعدها متوجه شدید که جهت قبله مقداری اشتباه بوده است. در این مطلب قصد داریم به بررسی موضوعاتی از این دست بپردازیم و به آن ها پاسخ مناسب دهیم .

قبله

جهت قبله در مکه و از راه دور چگونه است ؟

جهت قبله مسلمانان، خانه کعبه در شهر مکه می باشد. لذا ساکنین شهر مکه باید در جهتی رو به سمت خانه خدا نماز بخوانند. مطابق با نظر امام خمینی (ره)، کسانی هم که در راه دور هستند چنانچه طوری بایستند که بگویند رو به قبله نماز میخوانی کفایت می کند .

میزان انحراف از قبله تا چه اندازه ای مجاز است و باعث باطل شدن نماز نمی شود ؟

باید به این مورد توجه داشت که از روی عمد و علم نباید انحرافی صورت بگیرد. اما اگر جهت قبله را نداند و یا فراموش کرده و از قبله انحراف داشته باشد و بعدها متوجه شود در این صورت اگر به حد دست راست و یا دست چپ قبله درجه نرسیده باشد یعنی کمتر از 90 درجه باشد، نماز صحیح است.

چنانچه در جایی هستیم که دسترسی به هیچ گونه ابزاری جهت تشخیص قبله ندارم، به عنوان مثال بیابان، باید چه کاری انجام دهیم؟

مطابق با نظر امام خمینی (ره) با اینکه برای معین کردن مکان های خاصی همانند شهر کوفه از طریق ستارگان و امثالهم علامت هایی مشخص شده است اما استفاده کردن از آن ها برای همه نقاط درست نیست. لذا به منظور یافتن جهت قبله در صورتی که قطب نما و یا قبله نما هم در اختیار انسان نباشد و احتمال جهت خاصی هم داده نمی شود بنا بر قول معروف باید به چهار طرف نماز خوانده شود.

چنانچه زمان برای خواندن نماز کم باشد و جهت قبله را نیز ندانیم در این صورت تکلیف چیست؟

حضرت امام خمینی (ره) در این باره فرمودند چنانچه فرصت کافی جهت تحقیق و یافتن جهت صحیح قبله نیست و همچنین وقت برای خواندن نماز به چهار طرف نیز فراهم نباشد به هر طرف که بیشتر احتمال میدهید قبله باشد، به آن سمت نماز بخوانید. اگر هم به طرف خاصی احتمال نمی دهید به هر طرفی که خوانده شود صحیح است.

چنانچه در مکانی مهمان بوده ایم و به شخصی اعتماد کرده و جهت قبله را از او جویا شدیم و مدتی نماز خوانده ایم. حال پس از طی زمانی متوجه شده ایم جهت صحیح قبله در حدود 45 درجه متفاوت است. تکلیف چیست؟

چنانچه در ابتدای امر تحقیق صورت گرفته و با اطمینان به جهت قبله نماز خواندده شده باشد و بعدها متوجه شده اید که جهت قبله انحرافی در حدود 45 درجه داشته است، در این صورت نمازهای گذشته صحیح است. (استفتائات امام خمینی(ره), جلد اول، احكام قبله، صفحه 136، سطر 33)