مسواک و بهداشت دهان و دندان در اسلام

همواره رعایت بهداشت و اصول بهداشتی در دین اسلام بسیار سفارش شده است. یکی از مصادیق بهداشت فردی، بهداشت دهان و دندان و مسواک زدن است . در این مطلب با بهره گیری از کتاب مفاتیح الحیاۀ آیت الله جوادی آملی به بیان برخی از این روایات زیبا و ارزشمند می پردازیم.

توصیه پیامبر در مورد مسواک زدن

پیامبر اکرم اسلام (ص) در احادیثی می فرمایند:

(( مسواک بزنید و پاکیزه باشید، مسواک زدن بخشی از وضو است. اگر بر امّتم سخت نبود امر می کردم که برای هر نمازی مسواک بزنند. آن قدر جبرئیل مسواک زدن را سفارش کرد که ترسیدم دندانم ساییده شود یا بریزد. هرگاه مسواک در دسترس نباشد انگشتان دست جایگزین آن اند. ))

رسول گرامی اسلام می فرمایند: راه قرآن را پاکیزه کنید. پرسیدند: ای رسول خدا! راه قرآن چیست؟ ایشان فرمودند : دندان هایتان. پرسیدند: با چه چیز؟ ایشان پاسخ دادند: با مسواک، چرا با دندان های زرد و دهان بد بو بر من وارد می شوید؟ چرا مسواک نمی زنید؟

شیوه مسواک زدن امام علی

امیر مؤمنان، حضرت علی (ع) دندان هایشان را از پهنا (بالا به پایین) مسواک می زد و غذا را با همه انگشتان دست می خورد.

آثار مسواک زدن از نظر امام صادق

امام صادق (ع) فرمودند: (( مسواک زدن 12 ویژگی و فایده دارد: سنت پیامبر (ص) است، دهان را پاکیزه می کند، چشم را روشنی می بخشد، خدا را خرسند می کند، دندان ها را سفید، پوسیدگی دندان را برطرف و لثه را محکم می کند، میل به غذا را زیاد، بلعم را می برد، حافظه را تقویت و نیکی ها و زیبایی ها را مضاعف می کند و فرشتگان بدان شاد می شوند. ))

پاداش مسواک زدن در اسلام

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: (( دو رکعت نماز با مسواک نزد خداوند از هفتاد رکعت بدون مسواک محبوب تر است. هرکس روزی یک بار مسواک بزند خداوند از او خشنود باشد و بهشت از آنِ اوست و هرکس روزی دو بار مسواک بزند روش پیامبران را ادامه داده است. ))

توصیه در مورد خلال دندان

در روایات اسلامی علاوه بر مسواک زدن، توصیه های فراوانی نیز درباره خلال دندان آمده است. روایاتی که توصیه می کنند علاوه بر مسواک زدن با خلال، دندان ها را از غذای مانده بین آن ها پاک نماییم.

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: (( چه خوب اند کسانی که در وضو و پس از غذا خلال می کنند و بر دو فرشته مؤمن، بسیار سخت است که مؤمن در حالی که غذا لای دندان دارد نماز بگزارد و نیز می فرمایند: خلال کنید که چیزی نزد فرشتگان مبغوض تر از غذای لای دندان نیست. پس از غذا خوردن خلال کنید، چراکه مایه سلامتی دهان و دندان هاست و روزی را بنده جلب می کند. ))

امام حسین (ع) می فرمایند: (( همواره امیر مؤمنان (ع) به ما امر می کرد که پس از خلال کردن آب ننوشیم، مگر آن که پیش از آن سه بار مضمضه کرده و دهانمان را شسته باشیم. ))

امام کاظم (ع) می فرمایند: (( زبانت را درون دهانت بچرخان، هر چه با زبان گرد آمد، اگر خواستی بخور. اما آنچه با خلال از لای دندان بیرون آمد و ناپسند شمردی بیرون انداز. ))