آداب خوابیدن در اسلام

خواب و بیداری ازجمله نیازهای اساسی انسان است و باید به درستی تنظیم شود. خواب مایه قوت و پایداری جسم و جان بوده و اختلال در آن روند زندگی را با مشکل روبه رو می نماید. در روایات بسیاری دستورهای ویژه ای پیرامون رعایت آداب خوابیدن و پرهیز از افراط و تفریط در خواب وارد شده است. در ادامه این مطلب، با بهره گیری از کتاب مفاتیح الحیاۀ نوشته آیت آلله جوادی آملی به بیان برخی از روایات پیرامون آداب خوابیدن می پردازیم.

آداب خوابیدن در اسلام

در آموزه های دینی اولویت سمت راست در برخی از کارها توصیه شده است. برای مثال خوردن غذا با دست راست، ورود به مسجد و خروج از دستشویی با پای راست و… . روایت شده است پیامبر گرامی اسلام (ص) دوست داشت که کارها با سمت راست انجام گیرد. حتی پیاده شدن از مرکب، پا از کفش درآوردن و کفش پوشیدن و آلوده کردن سمت راست نهی شده است. رسول اکرم (ص) می فرمایند: آب دهان را از سمت راست خود مینداز و اگر در سمت چپ فضای خالی نبود، زیر پایت بینداز.

امام علی (ع) می فرمایند: (( خوابیدن چهار قسم است: پیامبران بر پشت دراز کشیده می خوابند، در حالی که چشم هایشان برای دریافت وحی پروردگار نمی خوابد. مؤمن رو به قبله بر پهلوی راست می خوابد. پادشاهان و فرزندان آن ها برای گوارایی غذا بر پهلوی چپ می خوابند و ابلیس و برادرانش و دیوانگان و آسیب دیدگان عقلی بر روی شکم می خوابند. ))

امام صادق (ع) می فرمایند: (( هرگاه رسول خدا (ص) می خواست بخوابد مسواک می زد و به رختخواب می رفت و بر پهلوی راستش می خوابید و دست راستش را زیر گونه راستش می نهاد. ))

پیرامون وقت خواب امام باقر (ع) می فرمایند:
(( خواب در ابتدای روز مایه نادانی و کودنی و خواب قِیلوله ( خواب کوتاه نیمروز) نعمت است. خواب پس از عصر مایه حماقت و ابلهی و خواب میان مغرب و عشاء مایه محرومیت از روزی است. ))

رسول خدا (ص) می فرمایند : (( خداوند متعال سه چیز را دوست دارد: کم گویی، کم خوابی و کم خوری. یکی از بدترین چیزهایی که درباره امتم هراس دارم، پرخوابی است. ))

خواب پریشان

امام صادق (ع) فرمود: هرگاه کسی خواب پریشان و ناخوشایند دید و از خواب بیدار شد. پهلو به پهلو شود و این آیه را بخواند :
((إِنَّمَا النَّجْوَى مِنَ الشَّيْطَانِ لِيَحْزُنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَلَيْسَ بِضَارِّهِمْ شَيْئًا إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ ))
(همیشه نجوا و راز گفتن از (نفوس شریره) شیطان است که می‌خواهد مؤمنان را دلتنگ و پریشان خاطر کند در صورتی که هیچ زیان به آن ها نمی‌رساند، جز آن که امر خدا باشد. )
سپس بگوید: (( عُذتُ بِما عاذَت بِه مَلائکَۀُ الله المُقرََّبون و أنبَیاؤُهُ المُرسَلونَ و عِبادُهُ الصّالِحونَ من شَرّّ ما رَأیتُ و من شَرِّ الشَّیطانِ الرَّجیمِ ))
( به آن چه فرشتتگان مقرب الهی و پیامبران مرسل و بندگان شایسته خدا پناه برده اند، پناه می برم از شر خوابی که دیده ام و از شر شیطان رجیم. )