تراشیدن ریش و سبیل از لحاظ شرعی

اصلاح صورت از جمله مسائلی است که در طول تاریخ همواره مورد توجه بوده و اشکال گوناگون و متفاوتی داشته است. به عنوان مثال در دوران قدیم و چند هزار سال قبل از میلاد مسیح، مصریان باستان با ابزارآلات مختلفی نظیر طلا به صورت خود زینت می دادند. در نمونه ای دیگر هخامنشیان با وسایل گوناگونی به پیچاندن ریش و یا به اصطلاح فِر دادن آن می پرداختند. این موضوع در تصاویر و حکاکی های به جا مانده قابل رؤیت است. در نمونه ای دیگر همانند دوره صفویه، شاه عباس به تراشیدن عمومی ریش برای کلیه افراد فرمان داد .

امروزه و در عصر حاضر نیز اصلاح صورت و تراشیدن کامل ریش از جمله مسائلی است که بسیاری از افراد خصوصاً جوانان با آن سر و کار دارند. در این مطلب قصد داریم از نگاه شرعی به حد و حدود این موضوع بپردازیم.

تراشیدن ریش و سبیل

در ادامه به طرح پرسش و پاسخ سؤالات شرعی در ارتباط با تراشیدن ریش و اصلاح صورت از نظر مقام معظم رهبری می پردازیم :

مقدار ریش از لحاظ کوتاه بلندی باید چه اندازه باشد؟

حد و اندازه مشخصی ندارد، ملاک آن است که از لحاظ عرف مصداق داشتن ریش باشد و همچنین بلند بودن ریش بیش از قبضه دست نیز مکروه است.

برخی از مردان بخشی از موهای چانه خود را نگه داشته و باقی را می تراشند. حکم این کار چگونه است؟

تراشیدن مقداری از ریش نیز در حکم تراشیدن تمام آن می باشد.

آیا تراشیدن کامل ریش گناه است؟

بنا بر احتیاط واجب تراشیدن ریش حرام است و احوط آن است که آثار فسق و گناه بر آن مترتب می گردد.

تراشیدن سبیل مشمول چه حکمی است؟ آیا امکان دارد آن را بیش از حد بلند نمود؟

کوتاه کردن سبیل، نگه داشتن و یا بلند نمودن آن به خودی خود اشکالی ندارد. بلند کردن آن به اندازه ای که هنگام خوردن و آشامیدن به طوری که با غذا و آب برخورد نماید نیز مکروه بوده و کراهت دارد.

چنانچه گذاشتن ریش مستلزم اهانت قرار بگیرد، در این صورت تراشیدن ریش چه حکمی دارد؟

ریش گذاشتن برای مسلمانی که پایبند به دین بوده و به آن اهمیت می دهد باعث سرشکستگی نخواهد بود و بنا بر احتیاط تراشیدن جایز نبوده جز در حالتی که گذاشتن ریش باعث ضرر و یا حرج گردد.

آیا تولید، خرید و فروش خمیر اصلاح که استفاده اصلی آن در اصلاح ریش بوده و گاهاً برای اصلاح غیر از آن نیز کاربرد دارد جایز است؟

چنانچه خمیر اصلاح غیر از اصلاح ریش منفعت حلال دیگری داشته باشد، تولید و یا خرید و فروش آن مانعی ندارد.

حکم مزدی که آرایشگر بابت تراشیدن ریش می گیرد چگونه است؟

بنابر احتیاط، مزد گرفتن بابت تراشیدن ریش حرام است.

آیا اصلاح موی روی گونه چه با نخ و یا موچین صورت گیرد چه حکمی دارد؟

اصلاح موی روی گونه حتی اگر تراشیدن باشد حرام نیست.

تراشیدن ریش

در ادامه مطلب به بررسی پرسش و پاسخ سؤالات شرعی در ارتباط با تراشیدن ریش و از نظر آیت الله مکارم شیرازی خواهیم پرداخت :

کسب درآمد از راه تراشیدن ریش چه حمی دارد؟

به دست آوردن مال و کسب درآمد از راه تراشیدن ریشِ فردی غیرمسلمان مانعی ندارد اما کسب درآمد از راه تراشیدن ریش فرد مسلمان اشکال دارد. توجه داشته باشید هرگاه شخصی مقلد کسی باشد که آن را حرام نمی دارد، اشکالی ندارد.

آرایشگری که مدت زیادی به تراشیدن پرداخته است اما اکنون توبه کرده است چه کاری باید انجام دهد؟

مقداری از درآمدی را که محتمل می داند از بابت تراشیدن ریش به دست آورده، به فردی نیازمند بدهد و اگر خود نیازمند است میتواند استفاده نماید. تعداد معدودی از مراجع این کار را حرام نمی دانند.

حکم تراشیدن ریش و برداشتن ابرو در مردان چگونه است؟

در مورد تراشیدن ریش احتیاط آن است که ترک نماید. در مورد آرایش نیز جایز نیست که مردان خود را همانند زنان نمایند اما مرتب کردن بعضی قسمت ها که وجهه خوشایندی ندارد، مانعی ندارد.

آیا تراشیدن ریش به صورت کامل و یا به شکلی که فقط قسمتی در چانه باقی مانده و مابقی تراشیده شود چه حکمی دارد؟

احتیاط در ترک تراشیدن ریش می باشد. هرچند ریش پروفسوری منعی ندارد.

حکم خط ریش گذاشتن با تیغ روی صورت و یا در زیر گلو چگونه است؟

مانعی ندارد.

چنانچه هنرپیشه های مرد بخواهند ریش خود را بتراشند چه حکمی دارد؟

تراشیدن ریش بر خلاف احتیاط محسوب می شود.