احکام نماز در هواپیما و سایر وسایل در حال حرکت

ممکن است بارها این موضوع برایتان پیش آمده باشد که در وسایل نقلیه در حال حرکت نظیر هواپیما ، قطار ، اتوبوس و … بوده اید و قصد نماز داشته اید و جهت قبله را هم نمی دانستید . حکم این موضوع رو از نظر آیت‌الله خامنه‌ای، آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله سیستانی ، در ادامه مطلب بخوانید :

هواپیما

نظر آیت الله مکارم شیرازی

آیا نماز خواندن در وسایل در حال حرکت نظیر هواپیما مجاز است؟
چنانچه نمازگزار متحرک باشد یعنی نتواند اعمال نماز را به صورت عادی انجام دهد نمازش باطل است. اما در حالتی که بتواند کارهای نماز را درست انجام دهد خواندن نماز در کشتی و قطار و مانند آن ها صحیح است. اما در صورتی که به دلیل کمبود وقت و یا امکان توقف هواپیما و یا وسیله نقلیه پیش از قضا شدن نماز وجود نداشته باشد و جهت قبله دائماً در حال تغییر باشد، در این صورت تا جایی که ممکن است باید به سمت قبله باشد و در حال برگشتن به سوی قبله خوانده نشود.
در صورتی که تا قبل از رسیدن به مقصد نماز قضا شود، حکم نماز خواندن در هواپیما چیست؟
در صورتی که نماز قضا می شود در همان هواپیما و به همان حال که هستید نماز را خوانده و سپس از روی احتیاط قضای آن را نیز ادا کنید.

نظر مقام معظم رهبری

در صورتی که در هواپیما بتوان شرایط خواندن نماز مانند رکوع و سجود را بجا آورد اما جهت قبله را ندانیم، آیا خواندن نماز جایز است و چه کاری باید انجام داد؟
اگر این امکان وجود دارد که به قبله اطمینان پیدا کرد و نماز را در سروقت خواند باید صبر کند. اما اگر نماز قضا می شود به سمتی که احتمال بیشتری می رود، نماز خواند. اگر هیچ راهی برای تشخیص قبله وجود نداشته باشد و به هیچ سمتی نیز گمان نداشته باشد بنا بر احتیاط باید به هر چهار طرف نماز خواند و اگر وقت تنگ است به هر اندازه که وقت دارد باید نماز خوانده شود.

نظر آیت الله سیستانی

خواندن نماز در هواپیما باید چه شرایطی داشته باشد و چگونه است؟
اگر مکلف با هواپیما سفر کرده و تصمیم داشته باشد نماز بخواند، چنانچه بتوان رو به سمت قبله و داشتن استقرار و رعایت شرایط، نماز را به جا آورد، خواندن نماز صحیح است. توجه داشته باشید که اگر پس از خارج شدن از هواپیما نماز را بتوان به جا آورد بنا بر احتیاط نماز در هواپیما صحیح نیست. اما اگر زمان کم باشد واجب است نماز در هواپیما خوانده شود و اگر جهت قبله را بداند باید نماز به همان سمت خوانده شود و خواندن نماز بدون رعایت قبله به جز در مواقع ضروری، صحیح نیست. در این حال باید هنگامی که هواپیما از جهت قبله منحرف شود، به آن جهت رو کند و در هنگام انحراف از قبله نیز از قرائت و ذکر دست بکشد. اگر امکان نداشته باشد که به عین قبله توجه شود باید سعی شود بیشتر از 90 درجه انحراف نداشته باشد. اگر هم جهت قبله را نداند باید تلاش شود تا آن را مشخص کند و طبق آن عمل کند و اگر نتواند نتیجه ای به دست آورد، نماز را به هرجهتی که احتمال می دهد بخواند. احتیاط مستحب در آن است که نماز به چهار جهت خوانده شود.