نکات مهم روزه‌داری برای مادران باردار و شیرده

ماه رمضان و روزه‌داری همیشه حال و هوای خاص معنوی و تأثیرات جسمانی بسیار زیادی دارد. کارشناسان همواره از مزایای روزه‌داری گفته‌اند و معتقدند که روزه گرفتن علاوه بر جنبه معنوی تأ‌ثیر شگرفی نیز بر سلامت جسمی فرد دارد. آن‌ها بر این باور هستند که با رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف انواع مایعات و داشتن خواب کافی، روزه گرفتن بر فرآیند کنترل وزن و سلامت بدن موثر است.

مادران باردار و شیرده

روزه گرفتن زنان باردار در ماه رمضان بر طبق نظرات مراجع تقلید واجب نیست و اگر خانم باردار احساس کند با روزه‌داری به جنین و خودش آسیب می‌رسد، نباید روزه بگیرد.

روزه داری در ۳ ماهه اول بارداری، ممنوع!

روزه‌داری به خصوص در ایامی که ساعات آن طولانی و به حدود ۱۶ ساعت می‌رسد، ممکن است صدمات جبران‌ناپذیری به رشد جنین بزند. در سه ماهه اول بارداری به ویژه هشت هفته نخست بارداری که سلول‌های مغزی جنین در حال شکل‌گیری است، روزه‌داری به خصوص در ایامی که ساعات آن طولانی است و به حدود ۱۶ ساعت می‌رسد، ممکن است صدمات جبران‌ناپذیری به رشد جنین بزند.

در سه ماهه اول بارداری میزان کتون موجود در خون جنینی افزایش می‌یابد و این افزایش سبب رشد نکردن جنین می‌شود و بر قدرت یادگیری کودک تاثیرگذار است.

مادران باردار روزه‌دار نباید به هیچ وعده سحری را حذف کنند

به منظور پیشگیری از ایجاد آسیب مغزی جنین مادران باردار روزه‌دار نباید به هیچ وعده سحری را حذف کنند، به طور کلی زنان باردار برای روزه‌داری باید مشورت‌های لازم را با پزشک خود انجام دهند.

بهترین وعده سحری برای زنان باردار

مهم‌ترین وعده غذایی در ماه رمضان که سبب تأمین انرژی لازم برای کل روز می شود، سحری است. سحری اصلی‌ترین بخش سوخت بدن را در روز تامین می‌کند و سبب کاهش احساس گرسنگی، سردرد و خواب‌آلودگی می‌شود.

غذاهای با میزان فیبر بالا، کربوهیدرات‌های پیچیده مانند غلات سبوس‌دار و حبوبات مصرف کنید زیرا زمان زیادی طول می‌کشد تا بدن این ترکیبات را شکسته و استفاده کند پس سبب تأمین بهتر انرژی در طی روز می‌شود.

یک وعده غذایی سالم سحری می‌تواند شامل نان تهیه شده از غله کامل و پخته شده با روغن، صبحانه غله کامل و یا شیر نیمه چرب، میوه‌های تازه و خشک شده مثل موز و خرما و آجیل بدون نمک باشد.

بهترین افطار برای زنان باردار روزه

برای متعادل ساختن قند خون سه عدد خرما، آبمیوه و شیر، سالاد یا سبزیجات فصل تازه، سوپ رقیق مرغ یا سوپ سبزیجات و حلیم برای افطار صرف شود.

بهترین شام برای خانم باردار روزه مصرف پروتئین مانند مصرف مرغ، گوشت، ماهی یا حبوبات است. مصرف ترکیبی از کربوهیدرات‌ها مانند برنج قهوه‌ای، پاستا با غله کامل و نان کامل مانند سنگک و مصرف سبزیجات است.

از خوردن غذاهای سرخ شده پر روغن و چاق کننده پرهیز کنید زیرا سبب پر شدن معده و سوءهاضمه می‌شود و مواد مغذی کامل را به شما نمی‌رساند.

شروع وعده افطار می تواند با سه عدد خرما، آبمیوه طبیعی یا شیر (برای متعادل ساختن قند خون)؛ سوپ رقیق مرغ یا سوپ سبزیجات، سالاد، سبزیجات تازه یا حلیم و … باشد. نیازی نیست که مادران خود را فقط به افطار و سحر محدود کنند. در واقع به جای زیاد خوردن در این دو وعده بهتر است در فاصله افطار تا سحر چندین وعده متعادل و مغذی داشته باشند. این امر سبب می شود تا بهتر وزن خود را حفظ کرده و از یبوست، سردرد، سوءهاضمه و بی حال شدن جلوگیری کند.

باردار

روزه‌داری مادر بر فرزند شیرخوار چه تاثیری دارد

نوزادان در ۶ ماهه اول زندگی تنها با شیر مادر تغذیه می‌کنند که غذای اصلی برای رشد او را تشکیل می‌دهد، به همین دلیل به مادرانی که نوزاد آن‌ها ۶ ماهه نخست زندگی‌اش را طی می‌کند، توصیه می‌شود که روزه نگیرند.

به طور کلی عوامل بسیاری مانند دفعات شیردهی و رژیم غذایی مادر می‌تواند حجم و ترکیب شیر مادر را تحت تاثیر قرار دهد؛ بسیاری از مواد غذایی موجود در شیر مادر وابسته به میزان دریافت غذایی مادر است بنابراین اگر مادر شیرده از تغذیه مناسب و کافی برخوردار باشد، روزه داری در ماه رمضان اثر معناداری بر ترکیب مواد غذایی موجود در شیر مادر و در نتیجه رشد شیرخوار نخواهد داشت.

از ۶ ماهگی به بعد مادر می‌تواند روزه بگیرد

خانم‌های بارداری که در سه ماهه دوم و سوم بارداری قرار دارند و مبتلا به هیچ بیماری زمینه‌ای نیستند و از نظر جسمی سالم هستند، می‌توانند با رعایت مواردی روزه بگیرند.از 6 ماهگی به بعد بدن مادر این توانایی را دارد که در هنگام روزه‌داری به اندازه کافی شیر تولید کند، میزان کالری کمتری که شما دریافت می‌کنید تفاوت چندانی در میزان شیر تولیدی ندارد.

در واقع این خود شما هستید که تاثیر روزه‌داری را احساس خواهید کرد، اگر حس می‌کنید که میزان شیر شما کم شده و کودکتان گرسنه می‌ماند یا وزن گیری او دچار اختلال شده بهتر است روزه نگیرد.

  • به طور کلی مادران شیرده برای روزه‌داری باید ابتدا با پزشکان مربوطه مشورت و در صورت تایید داشتن شرایط لازم، اقدام به روزه‌داری کنند.
  • هنگام روزه داری، سعی کنید بیشترین استراحت را در طی روز داشته باشید و در هوای گرم از منزل خارج نشوید.
  • یک لیست غذایی تهیه کنید که مطمئن باشید تمام مواد مواد مغذی مورد نیاز را از هنگام افطار تا سحر دریافت می‌کنید. آرام باشید و در طول روز استراحت کنید.
  • دریافت مواد غذایی مناسب در فاصله افطار تا سحر، استفاده از قندهای طبیعی مثل خرما و توت، سبزی خوردن و انواع سالادها، استفاده از نان‌های سبوس‌دار، مصرف انواع گوشت و لبنیات و مهم‌تر از همه اضافه وزن مناسب مادر به خصوص در دوران بارداری و مصرف سحری برای مادرانی که می‌خواهند روزه بگیرند از اهمیت بالایی برای روزه‌داری سالم برخوردار است.

علائم خطر روزه داری در بارداری

در صورت وقوع هر یک از نشانه های زیر می بایست به نزدیک ترین واحد بهداشتی درمانی، پزشک یا ماما مراجعه شود.

  • احساس تغییرات قابل توجه در تحرک جنین
  • احساس دردهایی مشابه دردهای انقباضی (می تواند علامت زایمان زودرس باشد)
  • احساس سرگیجه، ضعف، گیجی و یا خستگی
  • عدم اضافه وزن و یا از دست دادن وزن در بارداری
  • سردرد، تب و درد در نواحی مختلف بدن
  • احساس تشنگی زیاد، کم ادراری، تیره شدن ادرار و تند شدن بوی ادرار (این علامت کم آب شدن بدن است که مادر را مستعد ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری و مشکلات دیگر می کند)

نظر فقهی مقام معظم رهبري درباره روزه‌داری برای مادران باردار و شیرده

 • آيا روزه گرفتن بر زن باردارى كه نمى‌داند روزه براي جنين او ضرر دارد يا خير، واجب است؟
اگر بر اثر روزه، خوف ضرر بر جنين وجود داشته باشد و خوف وى هم داراى منشا عقلايى باشد، افطار بر او واجب است، در غير اين صورت، واجب است روزه بگيرد.

تكليف زنى كه شير مى‌دهد، در مورد روزه چيست؟
اگر روزه گرفتن باعث كمى ‌شير او و ناراحتى بچه شود يا براى خودش ضرر داشته باشد، روزه بر او واجب نيست و در صورت اول بايد براى هر روز، يك مد طعام (تقريبا 750 گرم گندم يا نان يا برنج يا مانند آن) به فقير بدهد و در فرض دوم، اين امر احتياط واجب است و در هر حال، روزه‌ها را بايد قضا كند.

بیشتر بخوانید : نظر پنج مرجع تقلید درباره احکام روزه‌گرفتن زنان باردار و شیرده