عوارض داروهای اشتها آور بر کودکان

بعضی مواقع کودک میل به غذا ندارد و هیچ غذایی نمیخورد و دچار بی اشتهایی می شود که باعث ضعیف شدن و کاهش وزن کودک می شود. بسیاری از بچه ها بدغذا هستند و از همه انواع غذاها نمی خورند تا ریزمغذی های مورد نیاز بدنشان تامین شود.  بعضی از والدین در این موقع فکر دادن شربت اشتها آور به کودک می افتند ولی نمی دانند که شربت اشتها آور خوب است یا بد ؟

کودک

داروهای اشتهاآور در کودکان زیر دو سال به هیچ وجه نباید مصرف شود. مطابق با دستورالعمل سازمان غذا و داروی آمریکا، مصرف این دارو‌ها در کودکان دو تا چهار سال نیز به دلیل عوارض احتمالی نباید صورت بگیرد ولی در کودکان بالای چهار سال می‌توان از این دارو استفاده کرد .

عوارض داروهای اشتها آور بر کودکان

سیپروهپتادین ( این دارو به خوبی از دستگاه‌ گوارش جذب می‌گردد. و اغلب برای درمان بی اشتهایی مصرف میشود. ) بر دستگاه اعصاب مرکزی اثر می گذارد و باعث بروز عوارض متعددی می شود. عوارض داروهای اشتها آور بر سلامت کودکان عبارتند از:

  • گیجی
  •  خواب آلودگی
  • نداشتن تمرکز
  • نخوابیدن کودک به علت هیجان زیاد
  • بی قراری
  • تپش قلب
  • کاهش فشار خون
  • اچثر بر عملکرد کبد
  •  اسهال ، یبوست ، و استفراغ.

در صورت مصرف بیش از حد و بروز مسمومیت، اختلال دفع ادرار و کاهش هشدارهای مغزی نیز می تواند از سایر عوارض این داروها باشد. مصرف زیاد این دارو در کودکان می تواند منجر به توهم، مشکل های قلبی، ریوی، و حتی مرگ شود.

علل مختلف بی اشتهایی کودکان

بی اشتهایی ممکن است دلایل بسیاری داشته باشد. از جمله دلایل بی اشتهایی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عفونت دندان در آوردن کودک
  • تب
  • اسهال
  • بیماری های هورمونی
  • تیروئید
  • دیابت
  • کم خونی
  • فقر آهن
  • کمبود روی
  • کمبود ویتامین D۳
  • عوامل ژنتیکی

تشخیص علت این بی اشتهایی بسیار ضروری است، زیرا اگر کودک به یک عفونت ادراری ساده مبتلا شود، حتی استفاده از داروهای اشتها آور گیاهی می تواند علائم بیماری را پنهان کند. در این صورت ممکن است روند تشخیص بیماری در کودک به تعویق بیفتد و زمانی متوجه بیماری شوید که دیگر خیلی دیر شده است.

افزایش ناگهانی وزن در کودکی با افزایش خطر چاقی،فشارخون بالا و دیابت نوع 2 در بزرگسالی همراهه بعلاوه در دادن شربت های مکمل و ویتامینی با هم مراقب باید باشین بچه دچار افزایش دوز و مسمومیت ویتامینی مثل افزایش ویتامین های د و آ نشود .

مدت زمان مصرف داروها اهمیت زیادی دارد و قطعا این داروها، چون بر دیگر ارگان‌های بدن نیز تاثیر می‌گذارند، مصرف طولانی مدت آن‌ها اصلا توصیه نمی‌شود

اشتباه مادران در غذا دادن به کودک

متاسفانه بسیاری از مادران به زور، با دادن پاداش، یا شیوه های نادرست دیگر، بچه را وادار به خوردن غذا می کنند. با این کار سیستم طبیعی رفع نیاز کودک را به هم می ریزند و کودک از غذا خوردن متنفر می شود یا خاطره بدی از آن در ذهنش باقی می ماند. .

چگونگی افزایش اشتها با داروهای اشتها آور گیاهی

داروهای گیاهی اشتهاآور که عمدتا در کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرند، معمولا عصاره‌ای از گیاهان یا میوه هاست؛ مانند عصاره انار که تاثیر سوئی روی کودک ندارد و عملکردش مثل این است که شما یک ماده ترش به کودکتان بدهید که قطعا بعد از آن بچه احساس گرسنگی می‌کند.

آیا داروهای گیاهی افزایش اشتها کم عارضه تر هستند؟

ساده ترین و بی خطرترین خوراکی سودمند همان آب است، اما اگر آب را هم زیاد و بی رویه مصرف کنیم، باعث می شود تمام املاح و مواد ضروری بدن رقیق و از بدن دفع شوند، بنابراین مصرف هر دارو و حتی ماده غذایی باید به اندازه باشد. مصرف خودسرانه و طولانی مدت این داروها اصلا توصیه نمی شود و باید حتما برای مصرفشان با پزشک مشورت کنید.

به صورت خلاصه :

باید بدانید مولتی ویتامین ها خواص مواد غذایی طبیعی را ندارند، بنابراین خیلی به آنها اعتماد نکنید و خودسرانه به کودکتان مکمل ندهید. از سوی دیگر، شربت های اشتهاآور گیاهی که در عطاری ها موجود است را هم نباید خودسرانه مصرف کرد چون از مواد غیرمجازی مانند کورتون که چاق کننده است استفاده می کنند و قطعا عوارضی را برای کودک به وجود می آورند.

پس حتی داروهای گیاهی اشتهاآور را نیز خودسرانه مصرف نکنید. بی اشتهایی ممکن است ناشی از یک بیماری باشد که تشخیص آن با پزشک است. یکی از عوامل کم اشتهایی، کم خونی و فقر آهن است. همچنین کمبود روی و ویتامین تشخیص آن با پزشک است. یکی از عوامل کم اشتهایی، کم خونی و فقر آهن است. همچنین کمبود روی و ویتامین D3 نیز می تواند باعث کم اشتهایی در کودکان شود.

از سوی دیگر، والدین باید برای رشد فرزندشان منحنی رشد را ملاک قرار دهند، نه نظر شخصی خود را. اگر این منحنی بالارونده بود، به آن معناست که بچه سوءتغذیه ندارد ولی اگر روند نزولی باشد، باید حتما کودک را به پیش پزشک ببرند تا علت را بررسی کند.

بی اشتهایی ممکن است ناشی از عفونت یا حتی دندان درآوردن یا اسهال و حتی تب نیز باشد. نکته مهم تر اینکه میزان اشتها به عوامل ژنتیکی نیز بستگی دارد، در نتیجه نباید کودک را با بچه های دیگر در این زمینه مقایسه کرد .

مصرف اشتهاآورها در کودکان بدون بررسی علت کمبود اشتها مانند علل عفونی یا هورمونی ، کاری بسیار نادرست است که متاسفانه امروزه بسیار رواج یافته است.مصرف داروهای اشتهاآور در کودکان فقط در صورت تجویز پزشک پس از بررسی تمام علل کمبود، امکان پذیر است و در کودکان با بیماری های خاص و حتی کودکان به ظاهر سالم به هیچ وجه بدون نظارت پزشک، دادن این دسته داروها مجاز نیست .

دکتر سیدمرتضی صفوی، متخصص تغذیه